Obrazy zapach贸w - projekt badawczo-tw贸rczy

Czy da si臋 zobaczy膰 zapach? [case study]

Nie od razu wiedzia艂am, jakim dyplomem chc臋 zako艅czy膰 swoje 5 lat studi贸w na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. Moja promotorka z du偶膮 konsekwencj膮 i ma艂膮 pob艂a偶liwo艣ci膮 odrzuca艂a kolejne pomys艂y, kt贸re jej przedstawia艂am. Ju偶 wtedy interesowa艂o mnie, jak sztuk膮, zarezerwowan膮 g艂贸wnie dla wzroku i s艂uchu, pobudza膰 te偶 pozosta艂e zmys艂y – zw艂aszcza w臋chu i smaku. Tym tropem dotar艂am do tematu, kt贸ry pretendowa艂 do miana „the one”. Podj臋艂am si臋 wyzwania. Zdecydowa艂am si臋 pokaza膰 zapach. I zainspirowa艂 mnie do tego niepozorny szczur i r贸wnie niepozorne leczo…

Anton Ego wraca do wspomnie艅 z dzieci艅stwa po spr贸bowaniu ratatouille.

鈫橈笍 Projekt w 4 zdaniach

Co powsta艂o: Obrazy zapach贸w – praktyczny dyplom magisterski na UAP sk艂adaj膮cy si臋 z cz臋艣ci projektowej (wywiady i 100 obraz贸w zapach贸w) oraz z warsztat贸w artystycznych

Kiedy: 10.2012-05.2013

Jaki mia艂o wp艂yw: Dyplom z wyr贸偶nieniem (ocena celuj膮ca)

Najwa偶niejsza lekcja: Warto odrzuca膰 pomys艂y, kt贸re nie przekonuj膮 ani ciebie ani innych


Klucz do obraz贸w zapach贸w 鈫 wspomnienia

Zanim dowiedzia艂am si臋, 偶e potwierdza to nauka, wiedzia艂am, 偶e zapachy przywo艂uj膮 wspomnienia. Te wszystkie wakacje u babci pachn膮ce starym budownictwem i pelargoniami. Obierana mandarynka, po kt贸rej w ekspresowym tempie pojawia si臋 w mojej g艂owie tylko jedno s艂owo: „艣wi臋ta!”. Te偶 tak masz?

To wszystko zwi膮zane jest z tym, 偶e zapachy trafiaj膮 bezpo艣rednio do uk艂adu limbicznego, w tym do cia艂a migda艂owatego i hipokampa, czyli obszar贸w zwi膮zanych z emocjami i pami臋ci膮. Szerzej na ten temat mo偶esz przeczyta膰 w artykule od Scientific American lub w tek艣cie od The Harvard Gazette.

Moje w艂asne do艣wiadczenia zwi膮zane z bod藕cami zapachowymi sk艂oni艂y mnie do zbadania, jakie obrazy pojawiaj膮 si臋 w g艂owach os贸b po kontakcie z wybranymi przeze mnie zapachami.

Scena z filmu „Pachnid艂o”, podczas kt贸rej w g艂owie bohatera pojawia si臋 bogaty obraz po kontakcie z konkretnym zapachem.

Magisterka 3 w 1

Ko艅cz膮c uczelni臋 artystyczn膮, ma si臋 w r臋ku dwie prace dyplomowe: cz臋艣膰 pisemn膮 oraz cz臋艣膰 praktyczn膮. Studiowa艂am na kierunku Edukacja Artystyczna na specjalizacji realizacja dzia艂a艅 tw贸rczych i edukacyjnych. Oznacza艂o to dla mnie, 偶e cz臋艣膰 praktyczna by艂a zwi膮zana z przeprowadzeniem warsztat贸w artystycznych. Dorzuci艂am do tego element zwi膮zany z projektowaniem. I ostatecznie m贸j dyplom sk艂ada艂 si臋 z trzech prac 猡碉笍

#1. Praca pisemna 馃憠 „Szef kuchni poleca: Zmys艂 w臋chu i smaku podany we wsp贸艂czesnej sztuce”

#2. Projekt badawczo-tw贸rczy 馃憠 „Obrazy zapach贸w” – wywiady z lud藕mi, podczas kt贸rych dzielili si臋 wspomnieniami przywo艂anymi w pami臋ci po kontakcie z 10 zapachami

#3. Warsztaty artystyczne „Obrazy zapach贸w” – zamiast zapisu wspomnie艅, uczestnicy facylitowanych przeze mnie warsztat贸w obrazowali swoje wspomnienie zwi膮zane z zapachem, wykorzystuj膮c do tego r贸偶ne techniki plastyczne

Cel projektu
Stworzenie i obronienie z sukcesem pracy dyplomowej, a tak偶e:

鈥 Pobudzenie zmys艂u w臋chu u uczestnik贸w projektu podczas kontaktu z dzia艂aniami tw贸rczymi (koncentracja na zaserwowaniu unikalnego do艣wiadczenia).
鈥 Weryfikacja tezy, czy zapachy s膮 w stanie przywo艂a膰 czyje艣 wspomnienia (pr贸ba wyj艣cia poza stereotypowe skojarzenia z zapachami).


Droga do rozwi膮zania 鈫 przypadkowy double diamond

10 lat temu o diamentach wiedzia艂am tyle, 偶e s膮 „forever” 馃槒 Tym bardziej nie zdawa艂am sobie sprawy, 偶e istnieje co艣 takiego, jak „podw贸jny diament” (cho膰, jak w艂a艣nie doczytuj臋, zyskiwa艂 na popularno艣ci ju偶 w 2005 roku). Gdy analizuj臋 sw贸j proces dochodzenia do rozwi膮zania i stworzenia dyplomu, to widz臋, 偶e mog臋 o nim m贸wi膰 w艂a艣nie w oparciu o koncept „double diamond”.

Proces

鈥 Double Diamond
鈥 4 rundy test贸w facylitacji warsztat贸w
鈥 Kilka iteracji projektu „Obrazy zapach贸w”
鈥 Kilka iteracji pracy pisemnej

Narz臋dzia

鈥 Secondary research
鈥 Konspekty
鈥 Wywiady
鈥 Szybkie szkicowanie
鈥 Konsultacje z interesariuszami
鈥 Testowanie facylitacji warsztat贸w
鈥 Adobe CS2 (projektowanie obraz贸w)

Przeciwno艣ci

鈥 Przywo艂ywanie wspomnie艅 jako intymny i nie艂atwy rodzaj interakcji
鈥 Odruchowe reakcje na kontakt z zapachami (zgadywanie rodzaju zapachu)
鈥 Opory przed wizualnym przedstawieniem swoich wspomnie艅

Pi膮ty rok studi贸w koncentrowa艂 si臋 u mnie na realizacji pracy magisterskiej, ale nie by jedynym „przedsi臋wzi臋ciem”, kt贸re nale偶a艂o na studiach „zaliczy膰”. Niemniej, sam fakt mo偶liwo艣ci „obracania w g艂owie” pomys艂贸w na dyplom i konsultowania ich na bie偶膮co z interesariuszami, pozwala艂 na wiele rund iteracji i na dopracowanie swojej koncepcji. Po dekadzie oceniam, 偶e najwi臋cej czasu sp臋dzi艂am wtedy w fazie define oraz develop. Co si臋 zdecydowanie op艂aci艂o 馃槒


Aha, jeszcze bohaterowie i ich cele

Mia艂am w艂a艣nie napisa膰, 偶e obrona pracy magisterskiej nie jest typowym wyzwaniem projektowym. Bo nie ma w niej „podr臋cznikowej” grupy u偶ytkownik贸w. Ale to nie do ko艅ca prawda. Bo ostatecznie odpowiada艂am na kilka rzeczywistych ludzkich potrzeb.

Interesariusze

鈫 Promotorzy i wyk艂adowcy

鈥 Wyk艂adowca Projektowania Znaku i Identyfikacji
鈥 Promotorka pracy pisemnej
鈥 Promotorzy pracy warsztatowej

Grupa docelowa #1

鈫 Komisja egzaminacyjna

鈥 Osoby w wieku 35+
鈥 Pracownicy uczelni artystycznej ze 艣redniego oraz najwy偶szego szczebla
鈥 Szeroka i zr贸偶nicowana wiedza z obszaru sztuk plastycznych

Grupa docelowa #2

鈫 Uczestnicy warsztat贸w

鈥 Osoby w wieku 12+
鈥 R贸偶ne stanowiska, zaczynaj膮c od uczni贸w, a ko艅cz膮c na emerytach
鈥 Regularnie i ch臋tnie uczestnicz膮ce w warsztatach artystycznych

Cel interesariuszy

Efektywne wspieranie studenta w procesie tworzenia pracy dyplomowej, tak aby by艂a ona sp贸jna z predyspozycjami studenta i z oczekiwaniami uczelni.

Cel komisji

Ocena potencja艂u i prze艂omowo艣ci pracy dyplomowej oraz jej wk艂adu w dziedzin臋 sztuk plastycznych.

Cel uczestnik贸w

Sp臋dzenie wolnego czasu w interesuj膮cy spos贸b i nauczenie si臋 nowych rzeczy.

No i jeszcze ja. Studentka z preferencjami do grzebania w sprawach nie do ko艅ca jeszcze rozgrzebanych. Szukaj膮ca inspiracji i odpowiedzi nie tylko we w艂asnej g艂owie. Artystka raczej przez ma艂e „a”. Nadrabiaj膮ca konsekwencj膮, wytrwa艂o艣ci膮, pomys艂owo艣ci膮 i terminowo艣ci膮.

10 lat temu, we w艂asnym boksie, czekaj膮c na obron臋

Zda艂am! 馃敟

Z wyr贸偶nieniem 馃 Co zawdzi臋czam nie tylko sobie. Gdyby nie wytrwa艂o艣膰 Magdaleny Parnasow-Kujawy, kt贸ra odrzuci艂a wiele moich pomys艂贸w na dyplom, by膰 mo偶e sama nie dotar艂abym do ostatecznego pomys艂u.

Co pomog艂o mi zdoby膰 ocen臋 celuj膮c膮? 馃槒

Praca pisemna

Dok艂adnie 101 stron zape艂nionych researchem w obr臋bie dziedziny sztuki wsp贸艂czesnej, kt贸ra pobudza zmys艂 w臋chu i smaku. Odkry艂am dzi臋ki temu, jak na r贸偶ne sposoby mo偶na dzia艂a膰 w tym obszarze i znalaz艂am w nim przestrze艅 dla siebie.

50 wywiad贸w

Tyle os贸b w膮cha艂o zapachy (konkretne 藕r贸d艂o nie by艂o ujawniane) i dzieli艂o si臋 wspomnieniami, jakie pojawi艂y si臋 w ich g艂owach po kontakcie z bod藕cem. Wywiady by艂y moderowane. Niezb臋dne by艂o naprowadzanie uczestnik贸w na pog艂臋bion膮 refleksj臋 zwi膮zan膮 z tymi zapachami.

Co w膮chano?
Krem Nivea, przyprawa Maggi, ma艣膰 rozgrzewaj膮ca, proszek do prania, kawa, truskawkowy 偶el do mycia, majeranek, w贸dka orzechowa, olejek r贸偶any, syrop na kaszel.

100 ilustracji

Po zebraniu wspomnie艅, zdecydowa艂am si臋 zaprezentowa膰 je w formie prostych ilustracji. Ka偶dy zapach mia艂 swoj膮 w艂asn膮 palet臋 kolorystyczn膮 kontrastuj膮c膮 z czarno-bia艂ymi obrazami. Na ilustracjach umie艣ci艂am r贸wnie偶 cytaty ze wspomnieniami, aby uzupe艂ni膰 kontekst.

Obrazy Zapach贸w mia艂y dwie formy. Jeden, du偶y obraz z艂o偶ony z setki ilustracji. Oraz 10 pude艂ek z pojedynczymi obrazkami.

Facylitacja 4 rund warsztat贸w

Przeprowadza艂am uczestnik贸w przez proces pobudzania zmys艂u w臋chu (te same zapachy, co w wywiadach), a nast臋pnie zach臋ca艂am do wizualizacji „najsilniejszego” wspomnienia za pomoc膮 r贸偶nych technik plastycznych.
Moderowa艂am ca艂y proces, aby z powodzeniem dotrze膰 do ostatecznego celu warsztat贸w.

Warsztaty sk艂ada艂y si臋 z sze艣ciu etap贸w:
Projekcja fragment贸w film贸w, dyskusja, w膮chanie zapach贸w i wypisywanie wspomnie艅, cz臋艣膰 warsztatowa, prezentacja prac, ujawnienie 藕r贸de艂 zapach贸w i ko艅cowa refleksja.

Infografiki i notatniki

Kt贸re zaprezentowa艂am w moim boxie na Mi臋dzynarodowych Targach Pozna艅skich. Ka偶da z os贸b broni膮cych sw贸j dyplom posiada艂a w艂asn膮 przestrze艅, w kt贸rej nale偶a艂o zaprezentowa膰 sw贸j dyplom magisterski. Infografiki oraz notatniki wspiera艂y moj膮 ustn膮 obron臋 i uzupe艂nia艂y kontekst ca艂ego dyplomu.


Wp艂yw

Zrealizowa艂am nadrz臋dny cel 鈫 z powodzeniem obroni艂am dyplom magisterski. Z bonusem w postaci wyr贸偶nienia, kt贸re by艂o przyjemnym zwie艅czeniem miesi臋cy pracy nad tak z艂o偶onym projektem.

Jakie by艂y dodatkowe efekty tego przedsi臋wzi臋cia?

Sentymentalna podr贸偶 do przesz艂o艣ci

Udzia艂 w wywiadach by艂 dla uczestnik贸w unikalnym do艣wiadczeniem, kt贸ry sk艂ania艂 do pog艂臋bionej dyskusji wok贸艂 w艂asnych wspomnie艅.

Sztuka, kt贸ra pobudza nie tylko wzrok

Osoby, kt贸re wzi臋艂y udzia艂 w warsztatach, zetkn臋艂y si臋 z niestandardowym dzia艂aniem tw贸rczym i uaktywnia艂y a偶 4 z dost臋pnych zmys艂贸w (wzrok, s艂uch, dotyk, w臋ch).

Ostatecznie potwierdzi艂am te偶 swoj膮 tez臋. Zapachy maj膮 moc przywo艂ywania wspomnie艅.

Wed艂ug naszych bada艅 w臋ch jako jedyny ze zmys艂贸w zachowa艂 bezpo艣redni dost臋p do o艣rodka magazynuj膮cego wspomnienia – hipokampa
~ Christina Zelano, profesor z Northwestern University Feinberg School of Medicine (USA)


Retrospekcja 4 L

Powr贸t do przesz艂o艣ci zaowocowa艂 wyci膮gni臋ciem dodatkowych lekcji z tego ca艂ego magisterskiego przedsi臋wzi臋cia. Poni偶ej zestaw wniosk贸w tej Kasi sprzed lat oraz tej o dekad臋 starszej.

Liked 馃憤

鈥 Iteracyjny proces
Regularne rozmowy z promotorami/interesariuszami mobilizowa艂y do tego, 偶eby spr贸bowa膰 zrobi膰 co艣 jeszcze lepiej.

鈥 Testowanie za艂o偶e艅
Naprawd臋 okazywa艂o si臋, 偶e to, co zak艂adam, ma si臋 nijak do tego, jak ostatecznie zachowuj膮 si臋 ludzie.

Przeprowadzenie wywiad贸w
Co stanowi kolejny spos贸b na porzucenie w艂asnych za艂o偶e艅 na rzecz tego, co my艣l膮 i czuj膮 inni ludzie.

Learned 馃

鈥 Kiedy my艣lisz, 偶e nic ju偶 nie wymy艣lisz, to najpewniej jeste艣 w b艂臋dzie
Bo zawsze czai si臋 w g艂owie jaki艣 alternatywny pomys艂.

鈥 Na sukces warsztat贸w wp艂ywa ich dopasowanie do uczestnik贸w
Nie z ka偶d膮 grup膮 da si臋 zrealizowa膰 to samo zadanie. A r贸偶ny poziom wtajemniczenia uczestnik贸w wi膮偶臋 si臋 ze zmienn膮 inwestycj膮 energii w przeprowadzenie warsztat贸w.

鈥 Nie od razu Rzym zbudowano
Dobrze by艂o realizowa膰 dyplom za pomoc膮 mniejszych „klock贸w” i nie rzuca膰 si臋 od razu na jedno, wielkie przedsi臋wzi臋cie.

Lacked 馃挃

Jeszcze wi臋cej krytyki
Cho膰 promotorzy nie byli pob艂a偶liwi, to czuj臋, 偶e z odrobin臋 wi臋kszymi wymaganiami mog艂abym wycisn膮膰 z magisterki jeszcze wi臋cej.

鈥 Bud偶et
Wida膰 by艂o estetyczn膮 r贸偶nic臋 pomi臋dzy dyplomami, w kt贸re zainwestowano wi臋kszy bud偶et, a tymi realizowanymi przez skromniejsz膮, studenck膮 kiesze艅.

Longed for 馃憖

鈥 Dyskusje z innymi dyplomantami
Wymiana do艣wiadcze艅 i spotkania typu mastermind by膰 mo偶e mia艂yby pozytywny wp艂yw na indywidualne projekty.

鈥 Ograniczona przestrze艅 wystawowa
Kiedy nie ma, co si臋 lubi, to dostosowuje si臋 sw贸j dyplom do tego, co si臋 ma. Ramy zawsze s膮 pewnym ograniczeniem. Uda艂o mi si臋 z tym zmierzy膰. Ale nie pogardzi艂abym inn膮 przestrzeni膮 馃槒


To si臋 mo偶e przyda膰

Mojej g艂owie wydaje si臋, 偶e powiedzia艂a ju偶 wszystko na temat swojej magisterki. Cho膰 nie przecz臋, 偶e mo偶e to by膰 jaki艣 b艂膮d poznawczy. Podrzucam linki, kt贸re stanowi膮 uzupe艂nienie do powy偶szej narracji.

鈫 O co chodzi w studiach na UAP na kierunku Edukacja Artystyczna?

Lepszypoznan.pl pisze kr贸tko o dyplomach na MTP w 2013 roku.

鈫 Chcesz przeczyta膰 fragment mojej pracy pisemnej lub obejrze膰 jeszcze wi臋kszy kawa艂ek mojego dyplomu? Wy艣lij do mnie wiadomo艣膰 e-mail i daj zna膰, co Ciebie interesuje.


Co dalej?

10 lat temu dzia艂a艂am pr臋偶nie w obszarze sztuki. Te do艣wiadczenia pomog艂y mi w realizacji pierwszych projekt贸w UX 馃憪 Mo偶esz obejrze膰 stworzon膮 przeze mnie mobiln膮 aplikacj臋 Creatour lub sprawdzi膰 wszystkie case studies 馃槒

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *